Auteur: Michel ten Hoove

Rondde op 51ste Journalistiek af|Werkt als teamcaptain & schadeanalist bij Stichting (Gelijkwaardig) Herstel|Hobby's: drone vliegen & sax leren spelen.

Verwondering

Dagelijkse schrijfopdracht
Heb je een citaat dat je naleeft of waar je vaak bij stilstaat?
Bekijk alle reacties

Geen idee meer waar en hoe ik ooit het citaat ‘Verwondering is het begin van alle wijsheid’ voor het eerst tegenkwam. Wel weet ik dat het me vandaag na lange tijd voor het eerst weer eens te binnenschoot. Tijdens een online overleg via Teams vandaag zei één van de deelnemers dat er sprake was van voortschrijdend inzicht. Van het voortdurend weer leren van de omstandigheden. Een leven lang leren dus. Het moment voor mij om weer te denken aan het citaat waar ik deze blogpost mee begon.

‘Verwondering is het begin van alle wijsheid’ wordt overigens onterecht toegeschreven aan de filosoof Socrates. Hij heeft dit voor zover bekend nooit gezegd. Het is volgens ChatGTP niet in de werken van Socrates terug te vinden. Ook niet in de geschriften van Plato overigens die de ideeën van Socrates overleverde.

Waarheidsvinding

Wel komt de gedachte achter dit citaat overeen met de filosofie van de oude Griekse wijsgeer. In Plato’s dialogen wordt verwondering (in het Grieks thaumazein) als het beginpunt van filosofische reflectie gezien.

Ik begrijp overigens wel waarom uitgerekend dit filosofische uitgangspunt mij zo aanspreekt. Volgens dit artikel van Filosofie Magazine staat Socrates sterk voor de waarheid. Het is één van de kernpunten van zijn filosofie. En laat nou net waarheidsvinding ook de grondhouding van journalisten zijn. Wat dat betreft zou Socrates eigenlijk een soort van patroonheilige voor journalisten moeten zijn. Al was het maar omdat hij zelfs zo ver ging dat hij bereid was zijn leven te geven voor zijn overtuigingen. Iets wat duidelijk word bij het lezen van één van de beroemdste stukken uit de westerse filosofie, Plato’s Apologie. Hierin beschrijft Plato hoe Socrates zich in 399 voor Christus verdedigt tegen de tegen hem ingebrachte beschuldigingen.

Kortom, Socrates was me er eentje en het zogenaamde citaat mag dan weliswaar geen echt citaat zijn maar spreekt me desalniettemin erg aan.

Hoe ver zou jij gaan in het verdedigen van jouw overtuigingen?

Detox

Een telefoon ligt met het scherm naar beneden op tafel. Uitbeeldend dat je minder schermtijd wil. Daarnaast staat een grote zandloper.

Alsof het zo moet zijn. Op 20 april schreef ik een blogpost over social media als vloek en als zegen. Om vervolgens een dag later een door NRC redacteur Laura Hoogenraad geschreven achtergrondartikel te lezen met de titel ‘Van 4 uur schermtijd naar 1,5; hoe ik leerde stoppen met scrollen.’

Hoogenraad vertelt in dit artikel dat het haar steeds meer dwars ging zitten hoe ze zich kon verliezen in haar ‘favoriete algoritmes’. Hoe ze een steeds kortere spanningsboog voor films, boeken en gesprekken kreeg en dat ze een deuk op de plek ontdekte waar haar vinger haar telefoon ondersteunt. De zogeheten smartphone pinky. Tijd voor actie dus!

Schermtijd

Ging Hoogenraad zomaar uit het niets bij zichzelf te rade hoe het met haar smartphonegebruik gesteld is? Nee. Enkele maanden geleden kreeg ze de opdracht voor een NRC Masterclass de strijd aan te gaan met haar schermtijd. Wat volgde was het in huis halen van een stapel zelfhulpboeken. Om vervolgens elke week een nieuwe strategie om zichzelf van haar telefoon los te weken uit te proberen. Daarnaast deed Hoogenraad uitgebreid onderzoek door onderzoekers te interviewen, te mailen met Amerikaanse zelfhulpboekauteurs, TedTalks te bekijken, fanatieke aanhangers van telefoonvrije weekenden te spreken en internetfora af te struinen.

Dit alles resulteerde in een NRC Masterclass van zes weken die beschikbaar is voor NRC Plus abonnees. Omdat mijn schermtijd uitschieters kent naar gemiddeld 9 uur en 5 minuten per dag zoals vorige week voor mij dé masterclass om te volgen. Dus meldde ik mij gelijk aan. Nu alleen nog de tijd vinden om de eerste mailtjes die ik toegestuurd kreeg te lezen.

Focus

Wat me grappig genoeg al wel direct lukte was om vandaag véél minder schermtijd te realiseren. Om precies te zijn 2 uur en 31 minuten vandaag. Het geheim? Ik lees normaal gesproken de Volkskrant, de NRC en de Groene Amsterdammer op de iPhone. Vandaag heb ik dat alleen met de Volkskrant gedaan. De NRC las ik ouderwets op mijn werklaptop. Ook Whatsapp, Telegram en Spotify had ik vandaag op de laptop draaien. Is dat vals spelen? Misschien. Feit is dat het in ieder geval meer rust geeft. Rust die ik tot nu toe probeerde te bewerkstelligen door mijn telefoon met de achterkant naar boven op het bureau te leggen. Iets wat maar deels werkte omdat ik toch regelmatig de telefoon weer oppakte, ‘m op zijn rug legde én weer ging zitten scrollen.

Tijdens een training vanochtend nam ik nog verdergaande maatregelen. Ik deed mijn laptop uit en schreef de aantekeningen op mijn Remarkable. Een e-ink tablet die met het argument dat je bij het gebruik ervan niet wordt afgeleid in de markt wordt gezet. Om de kans op afleiding tot het absolute minimum te beperken deed ik zelfs mijn iPhone op de focus stand én mijn Apple Watch op theatermodus. Geen bliepjes, trilalarmpjes of pop ups die mij dat uur konden afleiden. Perfect. Ik ben benieuwd of ik hier een blijvende gewoonte van kan maken.

Wat doe jij om zo min mogelijk afgeleid te worden?

Death Valley

Welke plek op aarde zou je nooit bezoeken? Waarom?

Ik kon altijd al slecht tegen hitte. Sinds ik veel te zwaar ben is dat zo erg geworden dat ik hitte mijd. Als anderen van een tropisch zomerse dag genieten zit ik liever binnen. De kans dat ik vrijwillig de heetste plek ter wereld bezoek is dan ook verwaarloosbaar klein.

Wat is dan de heetste plek op onze aardkloot? Tot voor ik dit blogpostje ging schrijven dacht ik dat het Death Valley in Californië was. ChatGTP denkt daar alleen anders over. Volgens deze verbluffende zoekmachine is het Ethiopische Dallol de heetste plek op aarde. Althans op basis van een gemiddelde jaartemperatuur die daar rond de 34,4 °C is. Wat volgens ChatGTP over een heel jaar gemeten extreem hoog is.

Kijk je naar de hoogst gemeten temperatuur ooit, dan moet je wél in Death Valley zijn. Op 10 juli 1913 werd daar 56,7 graden celcius gemeten. Omdat de temperatuurmeting toen nog niet zo goed was als nu is dit record omstreden, maar nog steeds erkend.

Nee, in die woestijn zal je mij niet snel aantreffen. Zeker niet vrijwillig.

Glaskupan

Na de Franse serie Rivière Perdu eind vorige week te hebben uitgekeken, zijn we gisteren aan de nieuwe Zweedse Netflixserie Glaskupan begonnen. Een serie met een veelbelovende trailer, maar wisselende recensies.

BNN VARA vindt Glaskupan maar clichématig. Ik ben er na gisteren twee en vandaag weer twee afleveringen te hebben nog niet helemaal uit. De sfeer is goed. Echt Scandi Noir. Maar de wending die de serie in aflevering 4 krijgt? Mwah, inderdaad een beetje voorspelbaar. Dezelfde voorspelbaarheid die Rivière Perdu op een gegeven moment had. De dader is altijd degene die je het minst verdenkt.

Wat dat betreft heb ik wel eens een keer weer zin in een echt goede serie die wat minder een bekend format volgt. Adolescence zou zo’n serie kunnen zijn. Afgaande op wat ik er over hoor. Misschien toch maar kijken binnenkort. Tot nu toe stelde ik ‘m uit omdat het me iets te heftig leek allemaal.

De officiële trailer van de Netflix serie Glaskupan oftewel de glazen koepel.

Social media een vloek en een zegen

Hoe gebruik je social media?

Ik was één van de early adopters van Twitter. Heb er ook heel veel berichten verstuurd in ik denk wel minstens 14 jaar tijd. Vond het in het prille begin ook een hele positieve vibe hebben. Er waren gezellige twitterbijeenkomsten bijvoorbeeld.

Baan via social media gekregen

Toen ik freelancete als journalist hield ik er zelfs tot twee keer toe een leuke opdracht aan over. Eén keer mocht ik verslag doen van een landelijk congres dat in Rotterdam werd gehouden. Een congres over burger bewustzijn als ik het me goed herinner. De tweede opdracht was het maken van een filmpje voor de Zwolse afdeling van Groen Links.

En wat te denken van het feit dat ik één van mijn recentere banen overhield aan een contact dat ik legde met iemand die op een oproep van mij reageerde. Ook alweer enkele jaren geleden was het in om zogeheten Instagramwalks te organiseren. Wandelingen door een stad met mensen die van fotograferen hielden. Er kwamen slechts twee mensen. Ondanks dat ik niet alleen op social media maar ook in de lokale huis aan huis kranten had laten plaatsen. Een van hen attendeerde mij op een al gesloten sollicitatieprocedure, zei tegen haar chef dat hij zeker mij nog in de procedure mee moest nemen en niet veel later had ik de baan.

Rechtsradicale echoput

Aardig wat positieve ervaringen dus. Toch heeft het ook negatieve dingen met zich meegebracht. Zo ben ik één van mijn beste vrienden kwijtgeraakt aan de rabbit hole waar hij in afdaalde nadat ik hem over had gehaald te beginnen met Twitter. Nog geen X destijds werd het er al steeds ondragelijker. Hij liet zich meesleuren in alle complottheorieën en was voor zijn oude, meer politiek links georiënteerde vrienden niet meer bereikbaar.

Sinds X een rechts-radicale echoput is geworden en Musk steeds extremer doet ben ik daarmee gestopt. Ik verdraag het simpelweg niet meer. Facebook en Instagram ben ik mee gekapt omdat ik klaar ben met hoe Big Tech zich manifesteert. Met engnekken als Peter Thiel, Elon Musk en J.D. Vance als engste vertegenwoordigers van deze stroming.

Social media apps van iPhone verwijderd

Wel heb ik nog Bluesky, Mastodon en Pixelfed. En dit WordPress blog natuurlijk. Maar eerlijk gezegd ervaar ik bij Blueskye en Mastodon dezelfde onrust als ik op gegeven moment ervoer bij Twitter. Als je niet oppast blijf je maar in die tijdlijn scrollen. Op zoek naar berichten die iets met je doen. Of weerzin oproepen en nopen tot een reactie of juist een gevoel van herkenning en instemming bij me losmaken. Het dwangmatige karakter van te vaak te lang die tijdlijn doorscrollen ergert me. Het voelt bijna net zo verslavend als roken. Toen ik nog rookte voelde ik ook de hele dag de onrust om weer een peuk te moeten opsteken.

Dus heb ik voor de zoveelste keer mijn Bluesky en Mastodon apps van mijn iPhone verwijderd. In de hoop dat blogposts doorzetten naar deze platforms voldoende zal blijken te zijn. En zo niet, dan moet ik mezelf maar dwingen alleen op mijn MacBook deze platforms te checken. Dan heb ik toch weer een extra drempel. Een vertragend effect. Zodat het minder dwangmatig is.